عقد نکاح همچون تمام عقد دیگری منشأ حقوق و تعهداتی است. از تمام نتایج روابط زندگی مشترک در بند دائم، اطاعت زن از شوهر است. لزوم اطاعت زن از زوج آلات و دلایل مختلفی دارد و آیات و روایاتی بر آن دلالت می کند تاحدی که اصل لزوم اطاعت مسلم و قطعی است. قانون مدنی ایران نیز که ماخوذ از فقه اسلامی می باشد، مؤید این خواسته است. اهمیت بحث ثانیه جا روشن میشود که میتواند در استحکام بنیان خانواده، کم اجرا کردن آمار طلاق، مسدود ارائه روزنه ی نفوذ دشمنان اسلام در ریشههای اعتقادی بانوان و اسم بردن آگاهی ایشان نسبت به حقوق و وظایفشان مؤثر افتد و زمینهای آماده کند تا افراد در خانواده بتوانند به سمت دور از اریب فهمیها و افراط و تفریط و با اعتماد به پروردگار طریق تکامل را تا سر منزل آرزو طی نمایند. سوژه امتثال زن از شوهر در علوم مختلف از جمله فقه، حقوق، اخلاق، رقیق شناسی قابل بررسی است، اما این تحقیق از تماشاگاه احکام به اطاعت زن از شوهر پرداخته است. روش پیشه باب تحقیق حاضر با هدف کاربردی و با نگرش توصیف محتوایی- تحلیلی صورت گرفته است. جمع آوری اطالاعات نیز به شیوه ی کتابسرا ای بوده است.
کلیدواژهها: اطاعت، قیمومیت، قانت، تمکین، نشوز
فهرست مطلبها
مقدمه............................................. 1
فصل اول: اصول و صفت شناسی
1-کلیات.......................................... 4
1-1-تبیین موضوع................................. 4
2-1-ضرورت و اهمیت موضوع......................... 4
3-1-اهداف تحقیق................................. 5
4-1-پیشینهی تحقیق............................... 5
5-1-سؤالهای اصلی و فرعی......................... 6
1-5-1- سؤال اصلی............................. 6
1-5-2- سؤال تابع ............................. 6
6-1-فرضیه....................................... 6
7-1-واژگان کلیدی................................ 6
8-1-روش و قالب تحقیق .......................... 7
9-1-موانع و مشکلات تحقیق......................... 7
2-مفاهیم........................................ 7
2-1- تعریف امتثال ............................... 8
2-1-1- امتثال باب لغت ......................... 8
2-1-2- امتثال در اصطلاح ....................... 8
2-2- الفاظ مرتبط.............................. 8
2-2-1- معنای وصایت در کلمه و اصطلاح .......... 8
2-2-2- معنای قانت باب کلمه و اصطلاح ............ 8
2-2-3- معنای تمکین باب لغت و اصطلاح ........... 9
2-2-3- نشوز باب لغت و اصطلاح .................. 10
2-3- مبانی فقهی و حقوقی اطاعت زن از شوهر...... 10
2-3-1-بررسی فقهی............................ 10
2-3-1-1- تذکره ............................. 11
2-3-1-2- روایات........................... 11
2-3-1-3- خرد .............................. 12
2-3-2- بررسی حقوقی.......................... 12
2-4- شرایط بایستگی و سقوط اطاعت زن از شوهر....... 14
2-4-1- شرایط شوهر........................... 14
2-4-2- اسباب امراء ............................. 15
2-4-3- موارد امتثال .......................... 15
فصل دوم: اطاعت زن از شوهر از منظر قرآن و دیدگاه مفسران
1-دستهی اول................................. 17
1-1-قیمومت مردان بر زنان................. 17
1-2-سبب قیمومیت.......................... 18
1-3-معنای قیمومیت........................ 20
1-4-محدوده قیمومیت....................... 21
1-5-زنان قانت............................ 22
1-6-زنان ناشزه........................... 24
2-دستهی دوم................................. 28
جمع بندی.................................... 29
دوران سوم: امتثال زن از شوهر از منظر روایات
1-دستهی اول روایات: اطاعت مطلق زن از زوج ... 31
1-1-روایات بری اشکال سند و دلالت ......... 31
1-2-روایات حرف پیچیدگی سند و دلالت ........... 32
2-دستهی دوم روایات: امتثال باب امور خاص ...... 35
2-1-روایات مرتبط به تمکین ................ 35
2-2-روایات مربوط به سمت بیرون رفتن از سرا ... 36
2-2-1-گروه اول: روایات بری پیچیدگی سند .. 36
2-2-2-گروه دوم: روایات با اشکال برگه .... 37
3-دسته سوم روایات........................... 40
تجمع بندی..................................... 42
دوران چهارم: اطاعت امراء از شوهر از منظر فقه امامیه
1-موارد لزوم اطاعت زن از شوهر............... 44
1-1-دستهی اول............................ 44
1-1-1-اطاعت در بیرون رفتن از سرا و تمکین جنسی 44
1-2-دستهی دوم............................ 45
1-2-1- اجازه در قسم خوردن.............. 45
1-2-2- اجازه باب نذرکردن ................ 45
1-2-3- اجازه در گرفتن روزه مستحبی...... 46
1-2-4- اجازه برای اجیر شدن............. 46
1-2-5- اجازه برای مسافرت............... 47
2-موارد زوال وجوب امتثال زن از شوهر ........... 47
2-1-انجام معصیت......................... 48
2-2-عدم ادا خرج توسط شوهر ........... 48
2-3-انجام کارهای خانه................... 48
2-4-امتناع از تمکین جنسی پیش از گرفتن مهر 49
2-5-تمکین و خروج از جا در متعه ........ 49
3-اثر فقهی اطاعت امراء از شوهر ................. 50
3-1-وجوب ادا نفقه توسط زوج .......... 50
4-اثر فقهی عدم امتثال زن از زوج ............. 51
4-1-عدم استحقاق نفقه.................... 51
4-2-نشوز................................ 51
4-2-1-علاج نشوز........................ 52
جمعبندی..................................... 53
فـصل پنـجـم: خـاتمــه
نتیجهگیری................................... 56
پیشنهادها................................... 58
فهرست منبعها ................................. 59
مقدمه